Wystawy

Klasyfikacja meteorytów

Dobry system klasyfikowania meteorytów powinien pomóc naukowcom odkryć powiązania pomiędzy różnymi okazami i ułatwić zbudowanie jaśniejszego obrazu narodzin i ewolucji Układu Słonecznego, którego meteoryty są istotną częścią. Powinien także ułatwić kustoszom kolekcji muzealnych i kolekcjonerom amatorom uporządkowanie posiadanych zbiorów. Dotychczas jednak nie udało się stworzyć systemu klasyfikacji, z którego byliby zadowoleni naukowcy i kolekcjonerzy. Największe rozbieżności dotyczą meteorytów żelaznych.
System używany obecnie przez większość badaczy i kolekcjonerów meteorytów wywodzi się od klasyfikacji zaproponowanej w 1863 roku przez Gustava Rose’a. Podzielił on meteoryty na dwie główne klasy – meteoryty żelazne i kamienne, oraz wprowadził szereg powszechnie dziś używanych nazw takich jak pallasyty, mezosyderyty, chondryty, howardyty, eukryty. Jemu też zawdzięczamy nazwy meteorytowych minerałów, takie jak troilit czy schreiberyt, oraz określenie „linie Neumanna”.
Klasyfikację Rose’a rozwinął w latach 1872 – 1884 Gustav Tschermak. Zawdzięczamy mu takie nazwy jak diogenity, syderofir, ataksyty, amfoteryty. Wykorzystał on też wygląd figur Widmanstättena, zwłaszcza szerokość pasków kamacytu, do podziału oktaedrów na cztery grupy. Ponadto odwrócił kolejność klasyfikacji rozpoczynając od eukrytów, a kończąc na meteorytach czysto żelaznych.
Pomiędzy rokiem 1885, a 1904 Aristides Berezina rozwinął klasyfikację Rose’a – Tschermaka tworząc bardzo drobiazgowy system klasyfikacyjny. Chondryty zostały podzielone na 32 grupy, zależnie od koloru, tekstury, mineralogii i składu chemicznego, a oktaedryty na jedenaście strukturalnie różnych grup. Był on pierwszym, który użył określenia achondryt i zdefiniował szerokość belek na figurach Widmanstättena. Istotnego uściślenia, a zarazem uproszczenia systemu Rose’a – Tschermaka – Bereziny dokonano dopiero w drugiej połowie obecnego stulecia dzięki rozwojowi technik analitycznych.
Używana obecnie klasyfikacja meteorytów jest zbliżona do tej, którą podaje Philip Bagnall w swej książce „Meteorite & Tektite Collectors Handbook”. Różnice wynikają głównie stąd, że jedni autorzy wyodrębniają grupy reprezentowane przez jeden czy kilka meteorytów, zwłaszcza gdy uzasadnia to tradycja, a inni zaliczają te meteoryty do anomalnych. Na naszej wystawie preferujemy klasyfikację chemiczną ze względu na wynikające z niej sugestie dotyczące ciał macierzystych meteorytów żelaznych. Meteoryty kamienne dzielimy na dwie grupy:chondryty i achondryty.