W dniach 7-9 września 2026 r. na kampusie Uniwersytecie w Białymstoku odbędzie się II Kongres badaczy i badaczek granic i pograniczy, współorganizowany przez Wydział Socjologii Uniwersytetu w Białymstoku. Blisko 150 uczestniczek i uczestników z Polski, Wielkiej Brytanii, Niemiec, Danii, Czech czy Ukrainy będzie rozmawiać m.in. o granicach jako zjawiskach społecznych, dziedzictwie historycznym pograniczy, bezpieczeństwie i ekonomii granic, migracjach.

- Będzie to interdyscyplinarne wydarzenie naukowe poświęcone jednemu z najważniejszych wyzwań współczesności: temu, jak granice terytorialne, społeczne, kulturowe, ekonomiczne, czy językowe, kształtują życie społeczne, politykę, tożsamość oraz relacje między wspólnotami – mówi dr hab. Małgorzata Bieńkowska, prof. UwB, dziekan Wydziału Socjologii  UwB.

- Położenie Białegostoku, wielokulturowe dziedzictwo regionu, doświadczenia sąsiedztwa, migracji, mobilności, napięć granicznych i współpracy transgranicznej sprawiają, że nasze miasto staje się naturalnym miejscem spotkania badaczy i badaczek zajmujących się tą problematyką w Polsce, Europie i na świecie – dodaje dr Maciej Białous, także przedstawiciel Wydziału Socjologii.

Międzynarodowy charakter Kongresu podkreśla udział uczestników i uczestniczek związanych z uznanymi ośrodkami akademickimi w Polsce, Wielkiej Brytanii, Niemczech, Danii, Czechach czy Ukrainie. Dzięki ich obecności Kongres będzie przestrzenią  nie tylko krajowej, lecz także europejskiej i międzynarodowej debaty nad tym, czym są dziś granice i jak zmieniają się pogranicza.

Program wydarzenia obejmuje bogaty zestaw sesji tematycznych, paneli eksperckich, debat i wydarzeń towarzyszących. Około 150 uczestników i uczestniczek będzie rozmawiać m.in. o granicach jako zjawiskach społecznych, dziedzictwie historycznym pograniczy, bezpieczeństwie i ekonomii granic, narracjach granicznych, pograniczach językowych, migracjach, transformacji energetycznej, relacjach polsko-białoruskich, polsko-czeskim sąsiedztwie, a także o reprezentacjach granic w literaturze, filmie, sztuce i kulturze popularnej.

Obrady odbywać się będą na Wydziale Matematyki UwB (kampus UwB przy ul. Ciołkowskiego 1), a inauguracja wydarzenia rozpocznie się 7 września 2026 r. o godzinie 9:00 w auli Wydziału (s. 1056).

Wydarzenia towarzyszące – takie jak pokaz filmów krótkometrażowych poświęconych tematyce pograniczy, zorganizowany we współpracy z Międzynarodowym Festiwalem Filmów Krótkometrażowych Żubroffka – będą szansą na szersze włączenie do udziału w wydarzeniu mieszkańców Białegostoku.

Podczas Kongresu powstanie również seria podkastów, które przybliżą zainteresowanym tematykę obrad.

Więcej informacji o Kongresie, w tym pełny program znajduje się na stronie: https://tdlab.uwb.edu.pl/pl/granice-pogranicza-2026

Kongres jest finansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach Programu Wektory Nauki. Partnerem wydarzenia jest Województwo Podlaskie. Honorowy patronat nad Kongresem objął Wojewoda Podlaski, Marszałek Województwa Podlaskiego, Prezydent Miasta Białegostoku oraz Rektor Uniwersytetu w Białymstoku. Patronem medialnym jest Radio Białystok.