Silne regiony, bezpieczna Europa. Za nami II Forum Spójności i Rozwoju Granicznego UE z udziałem naukowców z Uniwersytetu w Białymstoku

05.11.2026
Uczestnicy Konferencji II Forum Spójności i Rozwoju Granicznego UE

O relacjach trudnosąsiedzkich i samorządach na pierwszej linii bezpieczeństwa Europy, o inwestycjach zwiększających odporność województw, o cyberwojnie i zagrożeniu blackoutem, a także o sile społecznej i kosztach bezpieczeństwa dyskutowali uczestnicy II Forum Spójności i Rozwoju Granicznego UE, które 4 listopada odbyło się w Białymstoku. W wydarzeniu uczestniczyli eksperci z Uniwersytetu w Białymstoku, w tym rektor prof. dr hab. Mariusz Popławski.

Tegoroczne wydarzenie odbyło się pod hasłem „Silne Regiony. Bezpieczna Europa. Nowa geografia europejskiej odporności”. Zorganizowali je Samorząd Województwa Podlaskiego i Miasto Białystok. Partnerami wydarzenia byli m.in. 4 Podlaskie, Evoluma, Polski Klaster Budowlany oraz podlaskie uczelnie, w tym Uniwersytet w Białymstoku.

Największą podlaską uczelnię – jako eksperci i uczestnicy paneli dyskusyjnych - reprezentowali:

  • prof. dr hab. Mariusz Popławski – rektor Uniwersytetu w Białymstoku (panel: Kto zapłaci za bezpieczeństwo i odporność?),
  • prof. dr hab. Robert Ciborowski – dziekan Wydziału Ekonomii i Finansów (panel: Spójność i odporność: nowe ramy finansowe 2028–2034),
  • prof. dr hab. Maciej Perkowski – ekspert z Wydziału Prawa UwB i koordynator Regionalnego Ośrodka Debaty Międzynarodowej w woj. podlaskim (panel: Strategiczne fronty Europy),
  • dr hab. Małgorzata Bieńkowska, prof. UwB – dziekan Wydziału Socjologii UwB (panel: Jak zatrzymać talenty na wschodzie?),
  • dr hab. Daniel Boćkowski, prof. UwB – prodziekan Wydziału Stosunków Międzynarodowych (panel: Samorządy na pierwszej linii bezpieczeństwa Europy),
  • dr Kamil Goryń – prodziekan Wydziału Stosunków Międzynarodowych UwB (panel: Blackout i cyberwojna),
  • dr mjr Anna Grabowska-Siwiec – ekspertka z Wydziału Stosunków Międzynarodowych (panel: Blackout i cyberwojna),
  • mgr Adam Janczewski - ekspert z Wydziału Stosunków Międzynarodowych (panel: panel: Blackout i cyberwojna),
  • dr Katarzyna Sztop-Rutkowska – ekspertka z Wydziału Socjologii (panel Jak zatrzymać talenty na wschodzie?).

Wśród panelistów znaleźli się także doktor honoris causa UwB prof. sir Leszek Borysiewicz oraz Andrzej Parafiniuk przewodniczący Rady Uczelni Uniwersytetu w Białymstoku. 

W Forum uczestniczyło kilkaset osób, a wśród nich przedstawiciele instytucji europejskich i krajowych, samorządowcy, parlamentarzyści, reprezentanci biznesu i świata nauki. Gościem honorowym Forum był światowej sławy historyk prof. Norman Davies.

- Wierzę, że z Województwa Podlaskiego popłynie dziś mocny głos na rzecz rozwiązań, które połączą europejskie bezpieczeństwo z rozwojem i jakością życia mieszkańców. Bo silne regiony to bezpieczna Europa – podkreślił Łukasz Prokorym, marszałek województwa podlaskiego, otwierając II Forum Spójności i Rozwoju Granicznego Unii Europejskiej.

Podczas Forum odbyło się kilkanaście tematycznych paneli z udziałem ekspertów, także z największej podlaskiej uczelni. Dyskusje dotyczyły m.in. relacji trudnosąsiedzkich i samorządów na pierwszej linii bezpieczeństwa Europy, finansowego wsparcia wschodnich regionów Unii Europejskiej, cyberbezpieczeństwa, inwestycji zwiększających odporność województw, a także rozwoju i zapewnieniu takich warunków życia, by ludzie chcieli tu zostać i pracować.

- Pojawia się pytanie, czy regiony graniczne powinny samodzielnie ponosić ciężar ograniczeń wynikających z położenia, czy też powinny otrzymywać dodatkowe instrumenty rozwojowe i finansowe, odpowiadające ich szczególnej roli? Deklaracja regionów trudno sąsiedzkich stanowi ważny głos w tej dyskusji. Wskazuje ona, że bezpieczeństwo i rozwój nie są wartościami konkurencyjnymi. Przeciwnie, długoterminowe bezpieczeństwo Europy wymaga silnych, konkurencyjnych i atrakcyjnych do życia regionów przygranicznych. Jako badacz finansów publicznych i prawa podatkowego, a jednocześnie osoba od lat związana z zarządzaniem instytucją funkcjonującą na wschodniej granicy Unii Europejskiej, jestem przekonany, że regiony przygraniczne potrzebują trwałych i przewidywalnych mechanizmów wsparcia. Powinny one mieć charakter systemowy i służyć budowaniu długotrwałej odporności gospodarczej oraz społecznej, a nie jedynie reagowaniu na kolejne wyzwania – podkreślał rektor UwB prof. dr hab. Mariusz Popławski w mowie otwierającej panel „Kto zapłaci za bezpieczeństwo i odporność?”

- Skoro w UE niekorzystne położenie: wyspiarskie, północne, czy górskie – zapewnia regionom uprzywilejowany status prawny i finansowy – racjonalne jest, aby na podobnej zasadzie trwale wesprzeć rozwój „regionów trudnosąsiedzkich” położonych na wschodniej flance UE/NATO (gdzie niekorzystne położenie wynika z takiego, a nie innego sąsiedztwa – podkreślmy – zarówno w okresach kryzysowych, jak też względnej współpracy). Z naszych badań wynika, że na wzmocniony (trwałym i wszechstronnym wsparciem) status zasługują regiony trudnosąsiedzkie ze wschodniej flanki UE/NATO (wśród nich Podlaskie). Społecznie odpowiedzialna nauka wspiera w tej kwestii regiony, regiony wspierają państwa, a państwa – Unię Europejską. W ten sposób zawiązuje się inteligentny krąg zaangażowania! Unia dziś szczególnie potrzebuje energii rozwojowej oraz nośnych idei przewodnich, aby pozytywnie angażować społeczeństwo i gospodarkę – przypominał w mowie otwierającej panel „Strategiczne Fronty Europy” prof. dr hab. Maciej Perkowski.

W trakcie Forum odbyła się także uroczystość wręczenia wyróżnień „Promotor Polski” w ramach konkursu „Teraz Polska”. W kategorii Nauka doceniona została Filia Uniwersytetu w Białymstoku w Wilnie. Statuetkę odebrał rektor UwB prof. Mariusz Popławski.

Galeria zdjęć

W ramach naszego serwisu www stosujemy pliki cookies zapisywane na urządzeniu użytkownika w celu dostosowania zachowania serwisu do indywidualnych preferencji użytkownika oraz w celach statystycznych. Użytkownik ma możliwość samodzielnej zmiany ustawień dotyczących cookies w swojej przeglądarce internetowej. Więcej informacji można znaleźć w Polityce Prywatności Uniwersytetu w Białymstoku. Korzystając ze strony wyrażają Państwo zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z ustawieniami przeglądarki.