Wykład w ramach cyklu Spotkania z Filozofią i Kognitywistyką wygłosi dr hab. Marcin Trybulec (UMCS) na temat: "Od artefaktów poznawczych do narzędzi metapoznawczych". Spotkanie odbędzie się 21 kwietnia o g. 17.00 w sali 108A na Wydziale Filozofii i Kognitywistyki (Plac NZS 1).

Artefakty poznawcze to wytwarzane przez ludzi obiekty, znaki, urządzenia lub media, które wspierają zdolności przetwarzania informacji. Należą do nich m.in. notatki, diagramy, tabele, linijki, liczydła, a nawet sposoby organizacji przestrzeni na biurku. O ile powszechnie wiadomo, że artefakty poszerzają ludzkie możliwości poznawcze, o tyle główne nurty nauk o poznaniu mają trudności z wyjaśnieniem mechanizmu tego zjawiska.

Dominujące w filozofii i kognitywistyce podejście skupia się bowiem na analizie poznania jako wewnętrznego procesu umysłowego. W rezultacie często pomija poznawczą rolę materialnych wytworów oraz fizycznych działań. W odpowiedzi na to wyzwanie postkognitywistyczne programy badawcze (tzw. nurty 4E+D: _embodied__, embedded, extended, enacted + distributed cognition_) rozwijają koncepcje hybrydowych systemów poznawczych złożonych z komponentów biologicznych i zewnętrznych artefaktów. Z tej perspektywy to właśnie dzięki artefaktom stajemy się poznawczymi superbohaterami, wyposażonymi w zdolności daleko wykraczające poza naturalne możliwości naszego umysłu.

Podczas wykładu zapraszam do wspólnego przemyślenia, jak to się dzieje, że artefakty poznawcze pozwalają nam lepiej myśleć i podejmować trafniejsze decyzje? Jak różnorodny jest zbiór zjawisk określanych mianem artefaktów poznawczych oraz dlaczego obok nich należy wyróżnić nową klasę artefaktów metapoznawczych?

Biogram
Marcin Trybulec pracuje na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, gdzie zajmuje się filozoficznymi problemami postkognitywistycznych teorii poznania. Jego zainteresowania badawcze koncentrują się na relacjach między językiem, mediami i procesami poznawczymi, a także na roli artefaktów poznawczych w kształtowaniu rozszerzonych systemów poznawczych. Publikował m.in. w czasopismach _Filozofia Nauki_, _Ruch Filozoficzny_, _Avant_, _Pragmatics and Cognition_, _Language Sciences_, _Foundations of Science_, _Healthcare_. Jest autorem książek _Media i poznanie_ (2015) oraz _Artefakty poznawcze w usytuowanych nurtach kognitywistyki_ (2025).

plakat Organizatora