Na Wydziale Prawa Uniwersytetu w Białymstoku odbyła się 10 czerwca 2026 r. konferencja prasowa poświęcona działalności Punktu Przyjęć Interesantów Rzecznika Praw Obywatelskich oraz planom utworzenia w przyszłości Biura Pełnomocnika Terenowego RPO w stolicy województwa podlaskiego. W spotkaniu uczestniczyli rektor Uniwersytetu w Białymstoku prof. dr hab. Mariusz Popławski, Rzecznik Praw Obywatelskich prof. UW dr hab. Marcin Wiącek oraz marszałek województwa podlaskiego Łukasz Prokorym.

Konferencja była okazją do podsumowania funkcjonowania Punktu Przyjęć Interesantów RPO, który działa na Uniwersytecie w Białymstoku od 5 grudnia 2024 roku. Jak podkreślał rektor UwB prof. Mariusz Popławski ta inicjatywa spotkała się z dużym zainteresowaniem mieszkańców regionu.

– To jest miejsce bardzo ważne, to jest instytucja bardzo ważna, z której mieszkańcy Białegostoku i regionu województwa podlaskiego korzystają – zaznaczył.

Punkt działa regularnie w każdy pierwszy czwartek miesiąca w godzinach od 10.00 do 15.00. Podczas dyżurów przedstawiciele Biura RPO przyjmują średnio od 20 do 30 osób.

Najważniejszym tematem konferencji były jednak plany powołania w Białymstoku stałego Biura Pełnomocnika Terenowego Rzecznika Praw Obywatelskich. Jak podkreślali uczestnicy spotkania, taka placówka znacząco zwiększyłaby dostępność instytucji dla mieszkańców regionu.

– Zwiększy się regularność spotkań z przedstawicielami Pana Rzecznika, nie tylko raz w miesiącu, ale nawet kilka razy w tygodniu. Instytucja pełnomocnika terenowego umożliwia także wyjazdy do mniejszych miejscowości, co ułatwi dostęp do ochrony praw obywatelskich – mówił prof. Mariusz Popławski.

W marcu w tej sprawie podpisano list intencyjny, który podczas konferencji został oficjalnie przekazany Rzecznikowi Praw Obywatelskich. Marszałek Województwa Podlaskiego Łukasz Prokorym podkreślał znaczenie przedsięwzięcia dla całego regionu.

– Będzie to wielka szansa, aby mieszkańcy mniejszych miejscowości mogli korzystać z tak ważnej działalności, jaką jest wsparcie w zakresie praw człowieka i obywatela – powiedział.

Marszałek zwrócił również uwagę na szczególne położenie województwa podlaskiego przy granicy z Białorusią, które generuje dodatkowe wyzwania społeczne i prawne.

Rzecznik Praw Obywatelskich prof. Marcin Wiącek podkreślił, że Podlasie zajmuje szczególne miejsce w działalności kierowanego przez niego urzędu.

– Podlasie to dla Rzecznika Praw Obywatelskich wyjątkowe miejsce. To region o dużej różnorodności – można powiedzieć ziemia trzech wiar, gdzie różnorodność od wieków była siłą, a nie słabością – zaznaczył.

Wskazał, że specyfika regionu oraz bliskość wschodniej granicy Unii Europejskiej sprawiają, że obecność instytucji stojących na straży praw obywatelskich jest tutaj szczególnie potrzebna.

Dane Biura RPO pokazują, że białostocki punkt cieszy się dużym zainteresowaniem mieszkańców. Zgłaszane są zarówno sprawy lokalne, związane m.in. z funkcjonowaniem mniejszości narodowych, jak i kwestie ogólnopolskie, w tym wnioski o kasacje, skargi kasacyjne czy skargi nadzwyczajne. Podczas konferencji wyjaśniono również różnicę między obecnie funkcjonującym Punktem Przyjęć Interesantów a Biurem Pełnomocnika Terenowego. Punkt ma charakter wyjazdowych dyżurów pracowników Biura RPO, którzy przyjmują zgłoszenia i przekazują sprawy do Warszawy. Biuro terenowe oznaczałoby natomiast stałą obecność pracowników na miejscu.

– To stały punkt, w którym każdego dnia pracują pracownicy Biura Rzecznika. Na tym polega zasadnicza różnica organizacyjna – tłumaczył prof. Wiącek.

Realizacja inicjatywy wymaga jednak spełnienia określonych warunków formalnych, w tym uzyskania zgody Sejmu oraz zabezpieczenia środków finansowych. Obecny Rzecznik Praw Obywatelskich kończy swoją kadencję 23 lipca 2026 roku i nie będzie ubiegał się o reelekcję.

– Stworzenie Biura Pełnomocnika Terenowego jest zadaniem wymagającym decyzji budżetowej i zgody Sejmu. To zobowiązanie powinien podjąć już mój następca – zaznaczył.

Zapewnił jednocześnie, że przekaże sprawę swojemu następcy.

– Obiecuję, że na moim biurku zostaną pewne rzeczy – jedną z nich będzie ten list, który przekażę osobie, która obejmie urząd – powiedział.

Konferencja była także okazją do podziękowań dla prof. Marcina Wiącka za jego działalność na stanowisku Rzecznika Praw Obywatelskich. Rektor Uniwersytetu w Białymstoku podkreślił jego profesjonalizm i niezależność.

– Wypełniał Pan swoją funkcję w sposób rzetelny i postawił Pan poprzeczkę bardzo wysoko dla swojego następcy – mówił prof. Popławski.

Podczas spotkania marszałek Łukasz Prokorym uhonorował Rzecznika Honorową Odznaką Województwa Podlaskiego, określając go mianem „przyjaciela regionu”. Odbierając wyróżnienie, prof. Wiącek nie krył wzruszenia.

– To jest dla mnie ogromny zaszczyt (…) jestem niezwykle poruszony tym wyróżnieniem – przyznał.

Na zakończenie konferencji Rzecznik zwrócił uwagę na znaczenie bezpośredniego kontaktu z obywatelami. Mówił, że ludzie potrzebują nie tylko pomocy, ale też informacji i rozmowy. Często nie są w stanie odnaleźć się w gąszczu przepisów i zidentyfikować swoich praw.

Najbliższy dyżur Punktu Przyjęć Interesantów został zaplanowany na dzień po konferencji, wyjątkowo poza standardowym terminem pierwszego czwartku miesiąca ze względu na układ świąt. Przyszłość inicjatywy związanej z utworzeniem Biura Pełnomocnika Terenowego zależeć będzie od decyzji nowego Rzecznika Praw Obywatelskich oraz parlamentu. Rosnące zainteresowanie mieszkańców pokazuje jednak, że potrzeba stałej obecności tej instytucji w północno-wschodniej Polsce