Ponad 1,28 miliona studentów, 352 uczelnie wyższe i aż 87 % młodych ludzi deklarujących chęć uczestnictwa w kulturze - to tylko część danych przedstawionych w „Raporcie o stanie organizacyjnym i kierunkach oddziaływania kultury studenckiej w Polsce - analiza i rekomendacje”. Dokument podsumowuje III Ogólnopolskie Forum Kultury Studenckiej, które odbyło się 5-6 listopada 2025 roku, i stanowi jedną z najważniejszych w ostatnich latach diagnoz dotyczących kondycji kultury akademickiej w Polsce. W spotkaniu udział wziął dyrektor Uniwersyteckiego Centrum Kultury i Nauki Dariusz Kryszpiniuk.

- Uniwersyteckie Centrum Kultury i Nauki uczestniczy w działaniu Ogólnopolskiego Forum Kultury Studenckiej, w ramach którego już od 2019 roku prowadzone są badania nad kulturą studencką. W 2025 roku UCKiN uczestniczył w badaniu stanu organizacyjnego jednostek kultury studenckiej. Kultura studencka pełni funkcje wielowymiarowe: integruje środowisko akademickie, wzmacnia więzi społeczne, przeciwdziała zjawiskom wykluczenia i samotności, a także kształtuje kompetencje przyszłości – kreatywność, odpowiedzialność społeczną, przywództwo i zdolność współpracy w zespołach. Jej oddolny charakter, wspierany przez systemowe inicjatywy uczelni, pozwala na szybkie reagowanie na zmieniające się potrzeby społeczności akademickiej i sprzyja włączaniu studentów w tworzenie wartościowych projektów kulturowych oraz edukacyjnych – mówi Dariusz Kryszpiniuk.

Dodaje, że raport wpisuje się w szerszy proces budowania wiedzy o kulturze studenckiej jako obszarze wymagającym strategicznego myślenia i systemowego wsparcia. Przedstawione w nim dane, analizy i wnioski pokazują zarówno skalę potencjału jednostek kultury studenckiej, jak i bariery, z jakimi mierzą się one na co dzień – od kwestii finansowych i organizacyjnych, po potrzebę stabilnych ram instytucjonalnych.

- Prezentuje kondycję jednostek kultury studenckiej w Polsce, ale także pokazuje, w jakim stopniu kultura studencka wpływa na dobrostan psychiczny, poczucie sprawczości, relacje i decyzje edukacyjne młodych ludzi. Zebrane dane tworzą obraz środowiska, które – mimo ograniczeń finansowych, kadrowych i infrastrukturalnych – niesie ogromny potencjał rozwojowy dla uczelni, miast i całego systemu szkolnictwa wyższego – dodaje dyrektor UCKiN. 

Okazuje się, że kultura studencka odgrywa ważną rolę w przeciwdziałaniu zjawisku rezygnacji ze studiów (tzw. drop-out). Z danych przywołanych w raporcie wynika, że uczestnictwo w kulturze wzmacnia zaangażowanie studentów w życie uczelni oraz zwiększa motywację do kontynuowania edukacji.

Publikacja zawiera konkretne rekomendacje dla uczelni, instytucji publicznych i środowiska akademickiego – m.in. w zakresie włączenia kultury studenckiej do strategii szkolnictwa wyższego oraz stworzenia stabilnych instrumentów finansowania działalności artystycznej studentów.

Raport powstał w Akademickim Centrum Kultury i Mediów UMCS Chatka Żaka w Lublinie. Opracował go zespół pod kierunkiem Izabeli Pastuszko - dyrektorki ACKiM UMCS Chatka Żaka i Przewodniczącej Ogólnopolskiego Forum Kultury Studenckiej, we współpracy z przedstawicielami jedenastu jednostek kultury studenckiej z całej Polski.

Zapraszamy do lektury raportu.