Rektor uhonorował naukowców z Uniwersytetu w Białymstoku

17.06.2026
wyróżnieni naukowcy

W gronie wyróżnionych znaleźli: prof. dr hab. Witold Rudnicki z Wydziału Informatyki, który decyzją Prezydenta RP otrzymał tytuł profesora nauk inżynieryjno-technicznych oraz badacze z Wydziału Chemii, którzy uzyskali patenty. Uroczystość odbyła się podczas posiedzenia Senatu Uczelni, w dniu 17 czerwca 2026 r.

Prof. dr hab. Witold Rudnicki z Wydziału Informatyki UwB kieruje Zakładem Bioinformatyki na Wydziale Informatyki UwB, jest także dyrektorem Uniwersyteckiego Centrum Obliczeniowego. Należy do grona najbardziej rozpoznawalnych polskich naukowców działających na styku sztucznej inteligencji, bioinformatyki oraz obliczeń wielkoskalowych.

Jego dorobek naukowy obejmuje zarówno pionierskie badania w zakresie modelowania molekularnego i biofizyki, jak i rozwój metod uczenia maszynowego wykorzystywanych dziś na całym świecie w analizie danych biomedycznych, genomice, medycynie spersonalizowanej oraz zastosowaniach przemysłowych.

Najszerzej wykorzystywanym osiągnięciem prof. Rudnickiego jest opracowanie algorytmu Boruta – metody selekcji cech w uczeniu maszynowym przeznaczonej do identyfikacji wszystkich zmiennych niosących istotną informację w danych wysokowymiarowych. Algorytm jest szeroko wykorzystywany w analizie danych biomedycznych, genomice, medycynie spersonalizowanej oraz innych zastosowaniach związanych ze sztuczną inteligencją i analizą danych.

Podczas posiedzenia Senatu wyróżnieni zostali też naukowcy z Wydziału Chemii, którzy otrzymali patenty polskie. Ich wynalazki mogą mieć istotny wpływ na nasze zdrowie i życie! To prof. dr hab. Ewa Gorodkiewicz, dr Anna Sankiewicz, dr hab. Agnieszka Wojtkielewicz prof. UwB, dr Aneta Baj, mgr Joanna Romanowska, mgr Adam Majewski, prof. dr hab. Jacek Morzycki.

Biosensor do oznaczania mezoteliny techniką matrycowego powierzchniowego rezonansu plazmonów w wersji Imaging - udzielony patent przez Urząd Patentowy RP Ewa Gorodkiewicz, Anna Sankiewicz.

Powierzchniowy rezonans plazmonów w wersji obrazowej (SPRi) to jedna z najszybciej rozwijających się metod detekcji biomolekularnej. Umożliwia ona bezpośrednie, bezznacznikowe i szybkie oznaczanie wybranych białek w płynach ustrojowych. Trzy opisane wynalazki stanowią ważny krok w kierunku bardziej precyzyjnej diagnostyki nowotworów i chorób zależnych od procesów angiogenezy.

Pierwszy z nich to bimetaliczny chip SPRi wyposażony w aktywne grupy aminowe oraz foliową maskę wydzielającą wiele pól pomiarowych. Drugim rozwiązaniem jest biosensor do oznaczania mezoteliny (MSLN) – białka silnie związanego z wieloma nowotworami, m.in. jajnika, glejakiem i rakiem trzustki. Trzeci wynalazek to biosensor do oznaczania receptora VEGF-R2, kluczowego elementu procesów angiogenezy odpowiadającej za rozwój naczyń krwionośnych, a tym samym wzrost guzów nowotworowych.

Razem trzy wynalazki tworzą spójny zestaw narzędzi dla nowoczesnej diagnostyki molekularnej, ilustrując, jak technika SPRi może zostać dostosowana do oznaczania różnych biomarkerów – od mezoteliny po VEGF-R2 – z dużą czułością, selektywnością i możliwością szybkiej analizy wielu próbek jednocześnie. Dzięki takim rozwiązaniom medycyna zbliża się do bardziej dostępnych, szybszych i dokładniejszych badań pozwalających wcześnie wykrywać choroby nowotworowe i monitorować ich przebieg

Sposób wytwarzania 25-hydroksyprowitaminy D₃ - udzielony patent przez Urząd Patentowy RP twórcy: Agnieszka Wojtkielewicz, Aneta Baj, Joanna Romanowska, Adam Majewski, Jacek Morzycki.

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania 25-hydroksyprowitaminy D₃ (cholesta-5,7-dieno-3β,25-diolu) z 7-dehydrocholesterolu, którego kluczowym etapem jest chemiczna, regioselektywna 25-hydroksylacja.

Opracowanie wydajnej metody otrzymywania 25-hydroksyprowitaminy D₃ ma istotne znaczenie, ponieważ związek ten może służyć jako dogodny substrat do syntezy kalcydiolu, czyli metabolitu witaminy D₃ (25-hydroksycholekalcyferolu). Kalcydiol, znany także jako kalcyfediol lub solcidiol, stanowi innowacyjne rozwiązanie terapeutyczne dla osób zmagających się z niedoborem witaminy D₃.

Zalecany jest pacjentom cierpiącym na schorzenia wątroby oraz osobom otyłym. W porównaniu ze standardowo stosowaną witaminą D₃, kalcyfediol charakteryzuje się lepszym wchłanianiem z przewodu pokarmowego i wykazuje aktywność już w bardzo niskich stężeniach. Opracowana w patencie metoda może być wykorzystana do syntezy kalcydiolu i stanowić atrakcyjną alternatywę dla opisanych w literaturze patentowej wieloetapowych procesów jego otrzymywania z kwasu cholenowego, ergosterolu lub metodą enzymatyczną. 

 

Galeria zdjęć

W ramach naszego serwisu www stosujemy pliki cookies zapisywane na urządzeniu użytkownika w celu dostosowania zachowania serwisu do indywidualnych preferencji użytkownika oraz w celach statystycznych. Użytkownik ma możliwość samodzielnej zmiany ustawień dotyczących cookies w swojej przeglądarce internetowej. Więcej informacji można znaleźć w Polityce Prywatności Uniwersytetu w Białymstoku. Korzystając ze strony wyrażają Państwo zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z ustawieniami przeglądarki.