Aktualności

2026

Niezwykły świat stawonogów. Nowa wystawa w Uniwersyteckim Centrum Przyrodniczym im. Profesora Andrzeja Myrchy

Naturalne okazy wielu gatunków stawonogów, w tym owadów, skorupiaków i pajęczaków, powiększone modele pszczół i kleszczy oraz model praważki, plansze z rycinami stawonogów i fotografiami autorstwa dr. Janusza Kupryjanowicza i prof. dr. hab. Marka Konarzewskiego tworzą wystawę pt. „Niezwykły świat stawonogów”, którą można oglądać w Uniwersyteckim Centrum Przyrodniczym w kampusie UwB przy ul. Ciołkowskiego 1J. Ekspozycja będzie prezentowana od 23 stycznia do 13 marca 2026 roku.

- Zapraszamy do fascynującego świata stawonogów: owadów, pajęczaków i skorupiaków. Chcemy pokazać ich różnorodność, funkcjonowanie, a także ich wpływ na środowisko. Wystawa ma na celu edukację i wzbudzenie zainteresowania tą grupą zwierząt, którą często postrzegamy z lękiem, a która jest niezwykle ważna w przyrodzie – mówi dr Anna Matwiejuk, dyrektor Uniwersyteckiego Centrum Przyrodniczego im. Profesora Andrzeja Myrchy.

Wystawa pozwala poznać fascynujący świat stawonogów – najliczniejszej grupy zwierząt na Ziemi! Dzięki niej odkryjemy, jak ich ciała, składające się z segmentów i osłonięte twardym pancerzem, pomagają im przetrwać w różnych środowiskach: na lądzie, w wodzie, a nawet w powietrzu. Dowiemy się więcej o ich niesamowitych przystosowaniach, od linienia po złożone oczy. Poznamy różnorodność form życia stawonogów i ich różne strategie przystosowawcze.

- Zwiedzający z bliska będą mogli zobaczyć licznych przedstawicieli współczesnego, jak i minionego świata stawonogów, takich jak chrząszcze, pszczoły, motyle, pająki, kleszcze, homary, kraby, skorpiony, skrzypłocze oraz wymarłe praważki i trylobity. Na wystawie prezentowane są osobliwości świata stawonogów, jak jeden z najstarszych i najważniejszych symboli w starożytnym Egipcie – skarabeusz, żuk gnojowy; najcięższy skorupiak świata – homar amerykański; niezwykłe i jedne z największych motyli na świecie - ćmy komety z Madagaskaru czy też jedne z najstarszych zwierząt żyjących na Ziemi, których przodkowie pojawili się około 450 milionów lat temu, czyli na długo przed pojawieniem się dinozaurów – skrzypłocze oraz rekonstrukcja największego latającego owada w historii życia na Ziemi, karbońska praważka – Meganeura – dodaje dr Anna Matwiejuk.

Na wystawie prezentowane są powiększone modele i naturalne okazy niebezpiecznych pajęczaków – dwóch gatunków kleszczy: pospolitego i łąkowego, które są wektorami groźnych chorób ludzi, w tym boreliozy i kleszczowego zapalenia mózgu (KZM).

Wyjątkowymi eksponatami wystawy są powiększone 20-krotnie modele pszczoły miodnej, w tym członkowie rodziny pszczelej: matka pszczela, robotnica i truteń.

W ramach wystawy został przygotowany kącik młodego entomologa z puzzlami, kolorowankami, gdzie będzie można, także obejrzeć pod binokularem, m. in. skrzydła motyli.

Zapraszamy do odkrycia tajemnic niezwykłego świata stawonogów!

Kolorowy świat owadów – nowa wystawa fotograficzna

Serdecznie zapraszamy do obejrzenia wystawy fotograficznej Agnieszki Cydzik pt. Kolorowy świat owadów, która prezentowana jest  w kampusie Uniwersytetu w Białymstoku, w holu głównym Wydziału Biologii przy ul. K. Ciołkowskiego 1J (na parterze). Wystawa jest efektem współpracy Uniwersyteckiego Centrum Przyrodniczego im. Profesora Andrzeja Myrchy z II Społecznym Liceum Ogólnokształcącym im. Jana Pawła II w Białymstoku. 

Autorką zdjęć jest Agnieszka Cydzik - absolwentka biologii, nauczyciel, fotograf amator, który swoją pasją zaraża młode pokolenie. Zajmuje się terapią i rewalidacją osób ze spektrum autyzmu. Ukończyła Studium Socjoterapii i Edukacji Twórczej, studia podyplomowe w zakresie autyzmu. Prowadzi zajęcia rozwijające uzdolnienia fotograficzne, których tematem jest makro i mikrofotografia oraz szeroko rozumiana przyroda Podlasia.

- Zdjęcia wykonałam techniką makrofotografii w powiększeniu 4x. Zależało mi, żeby oprócz anatomicznych szczegółów budowy owadów pokazać je w naturalnym środowisku życia. Mam nadzieję, że udało mi się oddać cudowny klimat porannej łąki, towarzyszący mi podczas wykonywania zdjęć. Jest to spojrzenie na organizmy, które istnieją obok nas od zawsze, ale, albo ich nie dostrzegamy, albo traktujemy jako „natrętne insekty”. Koncepcja zdjęć wykonanych w naturze w sezonie letnim 2025 r. była poszukiwaniem odpowiedzi na pytania: Jak owady widzą świat? Dlaczego niektóre się kamuflują, a inne są widoczne z daleka, połyskując metalicznymi barwami? Jak poszczególne kolory wpływają na przywabianie lub odstraszanie owadów? Wiadomo, że widzą to, czego my nie jesteśmy w stanie dostrzec i to ta odmienna percepcja rzeczywistości, podyktowana budową narządów zmysłów, jest tak bardzo ciekawa dla obserwatora przyrody ­­– opowiada mgr Agnieszka Cydzik, autorka zdjęć.

- Fotografie Agnieszki Cydzik ukazują ekscytujący, kolorowy świat owadów, które wyposażone są w niezwykłe oczy składające się z tysięcy omatidów, czyli oczek prostych, zapewniających szerokie pole widzenia, pozwalające na szybką detekcję zagrożeń i nawigację - wyjaśnia dr Anna Matwiejuk.

Dodaje, że wzrok owadów jest doskonale przystosowany do trybu życia oraz sposobu odżywiania. Większość owadów potrafi widzieć barwy, których człowiek nie jest w stanie dostrzec. Na przykład pszczoły miodne mają zdolność dostrzegania światła ultrafioletowego, co pozwala im na wyraźne widzenie kwiatów polnych oraz potrafią rozróżniać polaryzację światła, aby lepiej zorientować się, kiedy niebo jest zachmurzone. Umiejętność dostrzegania bogatej palety barw wyróżnia także ważki, które uważa się za jednych z najlepszych myśliwych w świecie zwierząt. Natura zawsze będzie nas zadziwiać.

- Od kilku lat prowadzę zajęcia fotograficzne w II SLO w Białymstoku, rozwijające zainteresowania przyrodnicze młodzieży ze spektrum autyzmu. Jest to taki skręt od biologii akademickiej, przygotowującej do matury w kierunku edukacji twórczej. Z powodu osłabionej centralnej koherencji młodzież bardziej koncentruje się na szczegółach, nie dostrzegając szerszego kontekstu całości. Tak jak układanie puzzli może mieć pozytywny wpływ, poprawiając funkcje wykonawcze, pamięć i koncentrację, tak też makrofotografia rozwija obszary mózgu odpowiedzialne za przetwarzanie informacji sensorycznych, poprawiając przy tym motorykę rąk. Fotografia uczy koncentracji, wycisza, jest swoistą terapią uważności – uzupełnia  Agnieszka Cydzik. 

- Oglądając prezentowane zdjęcia, można odnieść wrażenie, ze znalazło się w innym świecie, w którym czas zwalnia, a każda fotografia przynosi chwilę refleksji i zachwytu nad niezwykłym, kolorowym światem owadów – mówi dr Anna Matwiejuk.

Serdecznie zapraszamy! Ekspozycja będzie prezentowana do 10 marca 2026 roku.