Dr Małgorzata Jarmołowicz-Dziekońska literaturoznawczyni z Wydziału Filologicznego Uniwersytetu w Białymstoku znalazła się na liście laureatów konkursu Miniatura 10 Narodowego Centrum Nauki. Otrzymała blisko 28 tys. zł na realizację projektu „Sprawiedliwość środowiskowa i trauma sensoryczna w literaturze japońsko-amerykańskiej”.

- Głównym celem projektu jest zrealizowanie we wrześniu br. dwutygodniowej kwerendy bibliotecznej w Nowym Jorku (Columbia University) i zbudowanie bazy badawczej obejmującej literaturę ekokrytyczną, traumę sensoryczną w kontekście ekokrytycznym oraz utwory literatury japońsko-amerykańskiej, które staną się przedmiotem analizy badawczej przeprowadzonej w wyżej wymienionym zakresie - informuje dr Małgorzata Jarmołowicz-Dziekońska.

Dodaje, że ekokrytyka materialna (material ecocriticism) stała się bezpośrednią odpowiedzią na wyzwania współczesnego dyskursu ekologicznego, który—w ramach zwrotu materialnego — nieustannie renegocjuje swoje stanowisko w zakresie paradygmatu ekokrytycznego, wyrażając zaniepokojenie antropocentrycznymi działaniami człowieka w obliczu pogarszającego się stanu planety i jej mieszkańców.

Trauma sensoryczna jest coraz częściej uznawana za kluczowy element sprawiedliwości środowiskowej (environmental justice), odnoszący się do nieproporcjonalnego—często niewidocznego—obciążenia niepożądanymi bodźcami sensorycznymi wynikającymi z toksycznych zanieczyszczeń, a doświadczanymi przede wszystkim przez marginalizowane społeczności.

Niewidzialne toksyny posiadają „narracyjną sprawczość”, która fizycznie przekształca ludzkie zmysły, zamieniając ciało w trwały materialny zapis przemocy ekologicznej, co szczególnie uwidaczniają koncepcje „transkorporalności” (transcorporeality) Stacy Alaimo oraz „powolnej przemocy” (slow violence) Roba Nixona.

- W tym kontekście literatura japońsko-amerykańska wpisuje się w badania literaturoznawcze jako istotny fundament badawczy do eksploracji, łącząc kwestie ekologiczne z problemami dyskryminacji rasowej diaspory japońsko-amerykańskiej. Proza japońsko-amerykańska na nowo definiuje sprawiedliwość środowiskową, przechodząc od ochrony dzikiej przyrody do rekultywacji „toksycznych” i „rasowych” krajobrazów, jak również toksycznych produktów natury skażonych chemią i modyfikacją genetyczną – dodaje  dr Małgorzata Jarmołowicz-Dziekońska.

Filolożka, pracująca na co dzień w Katedrze Literatur Anglojęzycznych - znalazła się w gronie 72 naukowczyń i naukowców, którzy zrealizują badania wstępne, pilotażowe, kwerendy, staże naukowe, wyjazdy badawcze i konsultacyjne dzięki finansowaniu w konkursie MINIATURA 10.

Lista rankingowa znajduje się na stronie Narodowego Centrum Nauki.